Meldingen
Alles wissen

Het moge dan geen Single Malt Scotch Whisky heten

Pagina 70 / 70

Alchemist
Berichten: 2609
Topic starter
(@alchemist)
Famed Member
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Een proeverijtje waar ik al langer zin in heb, het is nog te vroeg om de uiteindelijke dranken te kunnen beoordelen maar soms krijgt nieuwsgierigheid de overhand.

 

Het wordt een vergelijk tussen 2 whisky’s die dezelfde stort hebben maar het verschil zich voordoet tussen de waterbehandeling en gebruikte gist. Beide zijn gemaakt met 5 kilogram “Thirsty Thistle” 55 PPM mout en 1 kilogram Crisp Heavy Scottish 50 PPM mout. Het idee is alweer enkele maanden geleden gekomen tijdens een discussie met Robbert, waterbehandeling wat anders uitvoeren dan ik voorheen gedaan heb, de twee versies die zo meteen geproefd gaan worden zijn;

 

Versie à la Robbert

  • 5000 gram Thirsty Thistle, 55 PPM mout
  • 1000 gram Heavy Scottish, 50 PPM mout
  • Water behandeling bestaande uit het kraanwater door de Britta filter te halen, toevoegen van licht gefermenteerd veenmos (afkomstig uit terrariumzaak) en turf (wederom afkomstig uit terrariumzaak).
  • Vergist met Red Star Dady (Dried Active Distillers Yeast)
  • Gerijpt op gebrand Amerikaans Eiken
  • Gebotteld in April op 45%

 

 

Versie à la Alchemist

  • 5000 gram Thirsty Thistle, 55 PPM mout
  • 1000 gram Heavy Scottish, 50 PPM mout
  • Geen speciale waterbehandling
  • Vergist met een combinatie van bakkersgist en sap van verse zuurkool.
  • Gerijpt op Amerikaans Eiken voorheen voor Bourbon gebruikt
  • Gebotteld in Februari op 44%

 

 

Nu zijn beide dranken jong, dus de verwachtingen zijn vooralsnog getemperd, er zal nog vrij weinig rook in zitten en wat olieachtig effect op de tong geven. De versie van Robbert is nog eens twee maanden jonger en zou ik normaal ook niet als eerlijk vergelijk zien, echter vorige week had ik de fles voor het eerst opengetrokken om te ruiken en de specifieke moutgeur was al zo goed als verdwenen. De moutgeur bemerk je snel bij erg jonge dranken waarbij veel mout gebruikt is in de stort, een ietwat zurige granige lucht.

 

Tijd om te proeven, als eerste de eigen versie.

 

Uiterlijk: lichtgoud, laat met lichtelijk zwenken van het glas een duidelijk filmlaag achter waarbij de druppels traag zakken, druppels ongeveer een 4 mm breed dus nog wel stevig.

 

Geur: begint met een klein heuveltje aan rook wat afzwakt en overgaat in iets ziltigs gevolgd door de moutgeur, deze is minder stevig aanwezig in m’n glas dan net in de fles. Er zit nog een zuurtje tussenin wat ik wel goed bemerk maar minder beschreven krijg, het rokerige is meer aanwezig bij de tweede keer en ook richting het einde.

 

Smaak: eerste nipje doet waterig aan, moutsmaak komt met wat hout en dan trekt er lichtelijk de rook op met een ietwat zuur einde. Het olie-effect op de tong is klein aanwezig (zoals verwacht). De tweede keer nippen maakt niet veel meer indruk helaas, de body is niet hol te noemen (zoals ik bij versies met suiker geproefd heb) maar er springt vrij weinig uit, het moutige is aanwezig maar complex is deze zeer zeker (nog) niet.

 

Afdronk: olielaagje op de tong, klein beetje bijtend van de rook en wat mout is aanwezig. Het hout is eigenlijk hier niet echt te bekennen. De olielaag bleef uiteindelijk best lang op de tong aanwezig, niet een echte smaak te noemen maar een gevoel, misschien een beetje zoals druivenpitolie ruikt.

 

Ik hoop dat deze na een tijdje nog flink bijtrekt, hij is niet vies maar biedt eigenlijk geen noemenswaardige complexiteit. Eerdere versies met turfmout hebben wel laten zien dat deze soms lang nodig hebben voordat de smaken zich openbaren (ook de rook) dus over een tijd zal ik weer proeven.

 

Dan na de smaakpapillen gereinigd te hebben met water, de versie waar Robbert suggesties gedaan heeft (die vandaag na m’n promotie tot beroemd lid op het forum aan gaf dat het nu tijd werd om eens te leren stoken, lieve man blijft het).

 

Uiterlijk: bruin goud, filmlaagje is dunner en de druppels zakken sneller, zijn ook wat kleiner met een 2tal mm.

 

Geur: rook is duidelijker aanwezig, moutgeur zo goed als verdwenen, ruikt een stuk ouder dan dat ie is, zit iets in wat me doet denken aan gebrande suiker, hout komt zacht naar voren.

 

Smaak: duidelijk anders, hier zit een paar keer nippen aan te komen om de smaken wat uit elkaar te krijgen. Eerst keer nippen deed waterig aan maar vermoed dat dit komt door nog wat van de olie van de voorganger op de tong. Hout is duidelijk aanwezig, misschien ietsjes te veel nu nog, het rokerige zit meer nog verspreid over de gehele smaak dan geconcentreerd zoals de eerste meer had. De rook manifesteert zich daardoor ook wat anders, meer alsof het net boven de keel blijft hangen zonder dat je het duidelijk proeft. Tussendoor komen nog wat granige smaken langs maar breken nog niet echt door.

 

Afdronk: beduidend minder olie effect, de whisky verwarmd de slokdarm goed en er is een licht adstringerend effect aanwezig op de tong.

 

 

Dan om m’n grote schare aan fans (de drie man die dit lezen 😉 ) nog een extra smaakprofiel mee te geven, ik heb nog een klein flesje staan waarop, bijna met een doktershandschrift, het volgende geschreven staat “Boiler Islay” “Mind Fuck” whisky. Iets wat Robbert in het verleden gemaakt heeft. Toentertijd twee flesjes gekregen (durf even niet meer te zeggen wanneer precies) en eentje bewaard, stoutmoedig eens vergelijken met de eigen versies.

 

Uiterlijk: lichtgoud, filmlaagje ook aanwezig met relatief kleine druppels die snel naar onderen lopen.

 

Geur: is anders dan ik me herinner, het gehalte aan rook is minder en er is plaats gekomen voor fruitige geuren zoals blauwe bes, de rook is minder bombastisch en iets scherper geworden. Hout zit er een tikkeltje in en iets wat ik als botanisch wil bestempelen maar krijg er de vinger niet opgelegd, nog een aangenaam zuurtje komt naar voren maar ook niks wat ik kan aandragen ter vergelijk.

Let wel dat dit al een geruime tijd in een halfgevuld flesje zit, Islay drinkers weten dat de rooksmaak bij een halve fles ook minder of in ieder geval anders wordt na verloop van tijd.

 

Smaak: daar word je vrolijk van, volle body met een leuke streling van rook over de tong. Body is duidelijk voller dan de eerste twee en er is meer om te ontdekken, rook komt eigenlijk in een drie keer langs tijdens de smaak en lijkt zich bijna een weg door de slokdarm omlaag te banen. Hout is mooi aanwezig in het begin maar eventjes, er komen nog wat andere smaken door maar het vloeit wat meer over, wil nog een beetje witte peper opmerken.

 

Afdronk: zoals gewend bij een rokerige whisky, adstringerend, verwarmend van binnen en zorgt voor een kleine glimlach. De afdronk is mooi vol en houdt even aan, rooksmaak aan het einde houdt goed lang aan.

 

De goede man doet dit al langer dan dat ik rondloop dus het vergelijk zal zich alleen tot de eerste twee betrekken want anders ontwikkel ik een minderwaardigheidscomplex als stoker.

 

Nu is een eenmalig vergelijk van de eerste twee allesbehalve wetenschappelijke toetsing en hebben ze beide nog een tijd te gaan op fles voordat ze in de buurt komen van hun potentiaal. Vanwege de gebruikte gisten en hout die buiten de waterbehandeling verschillen is het ook nog eens moeilijk om conclusies te trekken. Maar ik heb wel het idee dat het gebruik van materiaal zoals veenmos en turf in het brouwwater helpt om sneller een “jongvolwassen” whisky te maken.

Beantwoorden
2 Reacties
Robbert
(@robbert)
Deelgenomen: 5 jaren geleden

Illustrious Member
Berichten: 8661

@alchemist mooi verslag. De whisky die je als laatse proefde. De " Mind fuck " die je van mij had was een simpel snel tussendoortje  . De basis was ook welwater op turf en veenmos . Granen zelf gemout en geeest . En betreft leeftijd die is nu officieel nog niet eens volwassenen. Nu ongeveer 1 j 9 mnd. 

Is ook niet met warmte en koude behandeling verouderd daar hou ik niet van omdat je zulke " kunstmatige " veroudering ook meteen proeft.  

( Officieel mag whiskey pas whiskey heten wanneer deze 3 j en 1 dag oud is ) .

De basis voor elke drank is goede grondstoffen .

 

 

Beantwoorden
Robbert
(@robbert)
Deelgenomen: 5 jaren geleden

Illustrious Member
Berichten: 8661

P.s  welwater /grondwater uit turf streken als Drenthe is zeer goed bruikbaar . En veel beter dan uit waterleiding .

Beantwoorden
Alchemist
Berichten: 2609
Topic starter
(@alchemist)
Famed Member
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Ik ga het gebruik van veenmos (en turf in geval van sommige whisky's) redelijk vast onderdeel maken van de brouwsessie, het is relatief eenvoudig uit te voeren en de eerste resultaten zijn hoopgevend. Laatst tijdens het lezen over whisky productie in Schotland ergens rond 1900 (ben even kwijt in welk boek het was) werd ook vermeld dat het water gebruikt voor de ontkieming nagenoeg zwart was, dat geeft misschien de mogelijkheid om bij de versie die ik wil maken met de struikheide, over een weekje of twee, om het gehalte aan turf te verhogen tijdens het brouwen.

 

De gedachtegang blijft dat kraanwater te arm is om bepaalde smaken te realiseren, veel van de destilleerderijen onttrekken hun water uit meren, moerassen, ondergrondse reservoirs etc. Dit water heeft de mogelijkheid gehad om door vegetatie heen te trekken en allerlei componenten te onttrekken (denk aan humuszuren / fulvinezuur / mineralen) die bijdragen aan de uiteindelijke smaak van de whisky. Iets wat in de jaren 20 van de vorige eeuw al onderzocht werd (zie bijlage) maar op Youtube etc. nergens vernoemd wordt. 

 

M'n gevechten met de Grainfather lijken nu ook bezworen te zijn dus een uitgebreider maischschema komt weer aan bod dan bij deze twee, vanwege aanpassing van de manier van werken liep ik tegen het probleem aan dat de bodem ging aanbranden en de droogkookbeveiliging aansloeg. Ik had de hoeveelheid water onder de mand overschat en de pomp trok het brouwwater sneller weg dan het door het graan heen kon lopen (hogere stort dan aanbevolen dus geen gebruik van de bovenplaat en roeren). Knijpen van de pomp d.m.v. het kraantje lijkt het nu verholpen te hebben.

 

Beantwoorden
6 Reacties
Robbert
(@robbert)
Deelgenomen: 5 jaren geleden

Illustrious Member
Berichten: 8661

@alchemist jou bijlage ken ik ( misschien heb ik jou dat eens gestuurd ?  ) Youtube en moderne deels ook kennis op forums zijn inderdaad erg beperkt in info of gebaseerd op het moonshiners gebroddel 

meeste naslagwerk  van mij is immers ook al meer dan 40 j oud uit de industrie en een en ander uit de praktijk meegekregen.

De info die bij rondleiding word gegeven in destilleerderijen geeft ook niet inside info van exact hoe ze een product maken . 

Beantwoorden
Alchemist
(@alchemist)
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Famed Member
Berichten: 2609

@robbert haha nee die heb ik zelf gevonden, zelfde auteur als van een klein naslagwerk wat ik eens uit Spanje heb laten komen. Deze meneer heeft veel met whisky gedaan maar sommige dingen zijn moeilijk te vinden.

Beantwoorden
Robbert
(@robbert)
Deelgenomen: 5 jaren geleden

Illustrious Member
Berichten: 8661

@alchemist ik herken het stulje . volgens mij zwerft hier een noek in huis waar her in staat

Beantwoorden
Alchemist
(@alchemist)
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Famed Member
Berichten: 2609

@robbert naast de verzameling papyrusrollen? 😉 

 

Het probleem blijft online dat dit soort documenten maar mondjesmaat te vinden is, er zijn een aantal instanties die naar voren komen zoals "Scotch Whisky Association" en "Journal of The Institute of Brewing" die nog bestaan en waarvan de publicaties terug lijken te gaan tot 1800ergens, echter zijn de oudere documenten zeer slecht te vinden en een lidmaatschap overweeg ik nog niet 😆 

Beantwoorden
Robbert
(@robbert)
Deelgenomen: 5 jaren geleden

Illustrious Member
Berichten: 8661

@alchemist ik heb nog doos vol boeken op zolder . Allemaal oude meuk 

 Die maar eens doorspitten .

Beantwoorden
Alchemist
(@alchemist)
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Famed Member
Berichten: 2609

@robbert goed voorstel, misschien later dit jaar nog eens kijken voor een tripje naar het Noorden.

Beantwoorden
Alchemist
Berichten: 2609
Topic starter
(@alchemist)
Famed Member
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Weer eens lekker brouwen, 55 PPM mout, veenmos, turf, struikheide en carobe. Poging een oud recept van Lagavulin eens te laten herleven. 

1656247455-IMG202206261429162.jpg
Beantwoorden
15 Reacties
Rossieking
(@rossieking)
Deelgenomen: 1 jaar geleden

Trusted Member
Berichten: 57

@alchemist welke ketel gebruik je om te bouwen?

Beantwoorden
Alchemist
(@alchemist)
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Famed Member
Berichten: 2609

@rossieking op de foto zie je m'n Grainfather G30, ik heb voor kleinere batches nog een 20 liter soepketel. Voor beide versies is wat te zeggen, de Grainfather zorgt voor makkelijker filteren en met de tegenstroomkoeler kan de gist er snel bij, met de soepketel kun je makkelijker werken om een hogere S.G. waarde te krijgen. Ook krijg je meer gevoel wat de maisch aan het doen is, viscositeit verloopt bijvoorbeeld.

 

Wil je eens een keertje granen alcohol maken om te kijken wat het is, dan kun je de soepketel vanwege lagere investeringskosten overwegen. Wil je ook bier maken dan heeft de Grainfather (of soortgelijke ketel) wel de voorkeur vanwege het snelle koelen.

Beantwoorden
Rossieking
(@rossieking)
Deelgenomen: 1 jaar geleden

Trusted Member
Berichten: 57

@alchemist bedankt voor de info. Wil zelf inderdaad na aantal jaren overstappen op graan alcohol. En heb ook interesse in bieren maken dus de keus is wel een beetje richting de brouwketels gegaan.

 

Was even benieuwd welke je gebruikte 😀 zijn namelijk wel behoorlijk wat keteltjes op de markt.

Beantwoorden
Alchemist
(@alchemist)
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Famed Member
Berichten: 2609

@rossieking klopt, ik heb er toentertijd ook een aantal bekeken, het blijft een kwestie van budget en hoeveel je per keer wilt maken. De tegenstroomkoeler vind ik echt ideaal aan de Grainfather, gebruik hem om te vullen, schoonmaken, natuurlijk ook om de wort te koelen. 

 

De G40 is natuurlijk een stukje mooier en ik denk met name de moutkorf is een goede verbetering ten opzichte van de G30, echter kost die wat meer. Vooraf even bedenken wat je wilt doen en hoe vaak. 

Beantwoorden
Lemmy
(@lemmy)
Deelgenomen: 4 maanden geleden

Eminent Member
Berichten: 34

@alchemist 

Zit er een grens aan hoe klein je de batches kunt maken? Want anders is het met de 1 liter Alquitara erg makkelijk om veel probeersels te maken. 

Beantwoorden
Alchemist
(@alchemist)
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Famed Member
Berichten: 2609

@lemmy In theorie niet, in de praktijk wel. Hoe kleiner je batch wordt, ook qua vergisting, hoe groter bepaalde invloeden worden, er is namelijk minder buffer van massa (temperatuurschommelingen bijvoorbeeld), maar ook het maken van de scheidingen wordt moeilijker met kleinere volumes. M'n probeerbatches zijn ongeveer een 10 liter wort en dat is klein genoeg wat mij betreft, vooral als je bedenkt dat je ongeveer 1/9e of zo overhoudt, het wordt anders wat veel werk voor een enkele dram.

Beantwoorden
Alchemist
(@alchemist)
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Famed Member
Berichten: 2609

Gistvat aan het vullen 

1656256186-IMG20220626170527.jpg
Beantwoorden
stookje
(@stookje)
Deelgenomen: 1 jaar geleden

Trusted Member
Berichten: 99

@alchemist Gooi je veenmos, turf, struikheide en carobe erbij tijdens of na het maischen? En in welke verhouding t.o.v. het mout?

Beantwoorden
Alchemist
(@alchemist)
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Famed Member
Berichten: 2609

@stookje Wat verdere uitleg was handiger geweest in het begin.

 

Het recept gevolgd is;

 

  • 5000 gram Pauls Malt "Thirsty Thistle", 55 PPM geturfd mout
  • 20 gram struikheide (advies was 50 a 70 gram maar het rook potent)
  • 8 gram carobepoeder
  • Tweemaal handvol veenmos na het wellen, beetje op gevoel
  • Handvol aan turf, beetje op gevoel

 

Het veenmos en turf had een aantal uur gekregen om in warm water te wellen, alles is toegevoegd tijdens het maischen en erna eruit gefilterd voordat de vergisting begon. Maischschema was 50 graden gedurende 20 minuten, 67 graden gedurende 70 minuten en 72 graden gedurende 20 minuten, p.H. 5,5.

Beantwoorden
johnny
(@johnny)
Deelgenomen: 5 jaren geleden

Estimable Member
Berichten: 177

@alchemist 

Hoi Alchemist,

Welk turf gebruik je hiervoor?

Beantwoorden
Alchemist
(@alchemist)
Deelgenomen: 3 jaren geleden

Famed Member
Berichten: 2609

@johnny 

 

Die voor een terrarium, de specifieke is hier te vinden, de veenmos is ook voor terraria bedoeld en hier te vinden. Blijkbaar heeft de webshop wat problemen met de levering van producten want ik zie wel meer niet beschikbaar, maar even zoeken op google naar turf terrarium zal al snel wat laten zien. De veenmos lijkt duur maar deze zwelt flink op tijdens het wellen in water en je hebt er niet veel van nodig.

Beantwoorden
RuMo
 RuMo
(@rumo)
Deelgenomen: 5 jaren geleden

Noble Member
Berichten: 1446